INTERVIEW


‘In zijn algemeenheid vind ik het belangrijk dat men weet dat we als bond hard werken aan een gelijk speelveld op het spoor’

Fred van Oort, voorzitter subsectorraad Spoor


'DE NS-CAO IS ZO GEK NOG NIET'

Fred van Oort vindt een gelijk speelveld voor alle partijen op het spoor belangrijk. 'Daarom is het zaak goed te letten op wat er allemaal gebeurt in eigen land én daarbuiten.'

Een brede blik op het internati­onale speelveld van het spoor is nodig om de ontwikkelingen te kunnen begrijpen, vindt Fred van Oort. 'Daarom moet je als vakbond ook je leden vertellen wat er allemaal gebeurt, zowel nationaal als internationaal.'

WAT VIND JIJ DAT SPOOR­MEDEWERKERS MOETEN WETEN?

'In zijn algemeenheid vind ik het belangrijk dat ze weten dat we als bond hard werken aan een gelijk speelveld op het spoor. Want dat is goed voor álle par­tijen. Om dat te bereiken moet je het vraagstuk vanuit verschil­lende hoeken aanvliegen. Vanuit de verschillende cao's bijvoor­beeld, maar ook via de landelijke politiek en vanuit een Europees standpunt.'

LATEN WE BEGINNEN MET DE CAO'S

'Laat ik voorop stellen dat de NS-cao helemaal zo gek niet is. En alle andere spelers op het spoor kijken er hoe dan ook met een schuin oog naar. Ook wij bij DB Cargo. Bijvoorbeeld de func­tie van machinist wordt lager gewaardeerd, maar de machinis­ten worden hoger ingedeeld om de verschillen te compenseren en zuigkracht van andere spoor­bedrijven te voorkomen.'

FRED VAN OORT

Fred van Oort is kaderlid van FNV Spoor en voorzitter van de subsectorraad Spoor. Hij werkt bij Deutsche Bahn Cargo Nederland, maar heeft in werktijd als voorzitter van de OR en vice-voorzitter van de Europese OR van DB zijn handen vol aan de medezeggenschap. Deze werkzaamheden maken dat hij breed zicht heeft op wat er internationaal speelt op het spoor.

DE NS-CAO BIEDT OOK SOCIALE ZEKERHEDEN

'Inderdaad, en dat maakt de cao ook duurder. Sociale zekerhe­den zie je daarom vooral bij de grotere bedrijven die hiervoor de ruimte hebben. In het goede­renvervoer zie je machinisten nog wel eens overstappen naar de kleinere spelers om daar een paar centen meer te verdienen. Maar zodra ze 50 jaar of ouder zijn, weten ze niet hoe snel ze terug moeten keren naar NS of DB Cargo omdat die veel betere ouderen- en ontzieregelingen hebben.'

'IN DEN HAAG TIMMEREN WE NU REDELIJK AAN DE WEG'

ZIJN ER IN DE LANDEN WAAR DB OPEREERT VERSCHILLEN TUSSEN DE MEDEWERKERS?

'Jazeker, en dat houden we dan ook goed in de gaten. DB Cargo Nederland telt ongeveer vijfhon­derd machinisten in Nederland en België. Die hebben verschil­lende arbeidsvoorwaarden. De Belgische collega's hebben een andere cao. Daarmee kan het voor de werkgever aantrek­kelijk worden om vooral Belgische machinisten op bepaalde grensoverschrijdende trajecten in te zetten. Maar het kan ook gebeuren dat er in Duitsland wordt geklaagd dat er zoveel Nederlandse machinisten tussen de Nederlandse havens en Mainz/Koblenz rijden. Daar moe­ten we als medezeggenschap en als vakbond goede afspraken over maken met de leiding van DB Cargo en andere Europese vakbonden.'

WAT VOOR SOORT AFSPRAKEN ZIJN DAT?

'Bijvoorbeeld een fifty/fif­ty-agreement zoals in Scandinavië. Dat is de afspraak dat DB in Scandinavië met Duits personeel mag rijden, zolang er ook maar een gelijkwaardig percentage Scandinavisch personeel in Duitsland mag rijden. Iets dergelijks willen wij ook voor Nederland afspreken. En straks ook met DB Cargo België.'

HOE BELANGRIJK IS DE EU IN DIT GEHEEL?

'Heel belangrijk. Hier heb ik ook een puntje van kritiek. Ik vind dat de FNV zich veel meer moet laten zien en horen in Brussel. Want de voor het spoor meest ingrijpende beslissingen worden toch daar genomen. Daar moet je bij zijn. Anders kun je de leden niet vertellen wat er allemaal op ons afkomt vanuit de EU, zoals het vierde spoorpakket.'

EN DE NEDERLANDSE POLITIEK?

'In Den Haag timmeren we nu redelijk goed aan de weg. Neem de problematiek van de C02-uit­stoot. Van al het vervoer heeft het spoor de laagste C02-moda­liteit. Mooi, zou je zeggen, maar de politiek doet er te weinig mee.

De scheepvaart betaalt geen waterwegenbelasting en de luchtvaart betaalt geen btw over kerosine, maar het spoor­goederenvervoer betaalt een hoge infraheffing. Bovendien is er nog steeds een ongelijke strijd tussen het vervoer over het spoor en over de weg. Juist het ontbreken van dit gelijke speelveld op meerdere fronten maakt dat alle Europese spoor­goederenbedrijven, inclusief DB Cargo AG, verlieslatend zijn.

Wanneer dat niet snel veran­dert, komt de continuïteit van een hele bedrijfstak in gevaar. En daarmee ook onze cao's met meer sociale zekerheden. Positief is dat de Duitse regering er inmiddels mee heeft inge­stemd dit jaar de tarieven voor het spoorgebruik te

halveren, met als doel de concurrentie­kracht van het spoorgoederen te vergroten. Daarom zijn we als FNV Spoor samen met de werk­geversorganisaties in Den Haag hard gaan lobbyen voor een lagere infraheffing. Dat heeft succesvol uitgepakt. Inmiddels heeft het kabinet voor komend jaar 12 tot 14 miljoen euro in het vooruitzicht gesteld om de tarie­ven voor het gebruik van het spoor in lijn te brengen met de Duitse tarieven. Maar hier is ook een waarschuwing op zijn plaats: aan een "andere tafel" is ProRail in het kader van "prijsprikkels" bezig de tarieven in 2019 en daarop volgende jaren substanti­eel te verhogen!'

‘EEN GELIJKSPEELVELD, ZODAT DE MARKTWERKING NIET OVER DE RUG VAN DE WERKNEMERS WORDT UITGEVOCHTEN'

DAT IS EEN MOOI VAK­BONDSSUCCES. HEB JE MEER VAN DIT SOORT VOORBEELDEN?

'Er zijn meer onderwerpen waar­voor we stevig lobbyen. Spoor­wegveiligheid bijvoorbeeld, en sociale veiligheid. En eerlijke arbeidsvoorwaarden voor het personeel op de aanbestede concessies, zodat we geen con­currentie op arbeidsvoorwaarden krijgen. Ook informeren we de Tweede Kamer over de toename van het aantal STS-passages na een wisseling van vervoerder. Daardoor kunnen er Kamervra­gen worden gesteld en komt er meer aandacht voor deze zorg­wekkende ontwikkeling. Zo wer­ken we steeds meer toe naar een gelijk speelveld en voorkomen we dat de marktwerking over de rug van de werknemers wordt uitgevochten. Daar hoeven die werknemers zelf nauwelijks iets voor te doen. Behalve vakbonds­lid worden, natuurlijk. Profiteren zonder lid te zijn of worden, dat zou niemand moeten willen.'