Emmer marktwerking is overgelopen

De emmer met marktwerking op het spoor is overgelopen.
Henri Janssen popelt om in actie te komen. Maar niet zonder zijn achterban
.

Voor FNV Spoor-bestuurder Henri Janssen is het zeker een optie. Met toeter en trom naar het Haagse Malieveld – of beter nog: het Plein, recht voor de ingang van de Tweede Kamer – om te betogen tegen marktwerking op het spoor. ‘Maar wat kan ik in mijn eentje bereiken?’, vraagt hij. ‘Zelfs als mijn collega’s me zouden vergezellen, zou zo’n actie geen indruk maken. Veel mensen hebben we nodig. Liefst iedereen die tegen de marktwerking is. Dus ook leden van andere bonden. En niet-leden. Dit onderwerp raakt tenslotte iedereen die bij het spoor werkt, óók bij de andere bedrijven dan NS.’ Vanwaar deze hernieuwde oproep? Janssen en zijn bond strijden deze strijd toch immers al jaren? ‘Aanleiding is een recente stemming in de Tweede Kamer over twee mede door ons geïnitieerde moties

om tot een gelijk speelveld op het spoor te komen’, zegt hij. ‘De inzet daarvan was te voorkomen dat bij openbare aanbestedingen geconcurreerd kan worden op arbeidsvoorwaarden – zoals een slechtere cao – en sociale veiligheid – zoals de inzet van minder personeel. Door tegen te stemmen heeft een meerderheid van de politieke partijen duidelijk laten weten geen enkele boodschap te hebben aan de veiligheid van reizigers en personeel. En dat ze ook niets geven om de arbeidsvoorwaarden en werkgelegenheid van de spoormedewerkers.’

Conclusie


Janssens conclusie: ‘Als we de politiek niet met argumenten kunnen overtuigen, dan moeten we ons gelijk maar afdwingen. Alle mogelijke actievormen staan wat mij betreft nog open. Ik houd me aanbevolen voor suggesties: wat denken de FNV-leden dat we het beste kunnen doen? Vandaar deze oproep aan mijn achterban: Wil jij ook strijden tegen de marktwerking en heb je suggesties voor actievormen? Meld je dan!’

Henri Janssen

Onbegrijpelijk

De FNV-bestuurder noemt het ‘onbegrijpelijk’ dat de politiek nog steeds vasthoudt aan “het ideaal van de markt”, terwijl de praktijk al lang heeft uitgewezen dat dit in het publieke domein vrijwel nergens tot verbeteringen heeft geleid. Behalve dan als het gaat om de winsten van de ondernemingen en hun aandeelhouders.

Zie het boek van journalist Sander Heijne’, zegt hij, ‘waarover we in het vorige nummer van dit magazine schreven. Heijne noemde de opstelling van de politiek, volgens mij geheel terecht, “ideologische luiheid”. Maar ook in het buitenland zien we het verzet toenemen. In Engeland strijdt het personeel van Arriva voor behoud van de conducteur op de trein, en in Frankrijk en België voert het spoorpersoneel eveneens actie tegen de verdere liberalisering. Want wie dat tij wil keren, moet in verzet komen.’

Meld je! Wil jij ook strijden tegen de marktwerking en heb je suggesties voor actievormen? Stuur dan een mailbericht naar ellie.vervoort@fnv.nl en vertel ons wat jij graag zou willen doen.

Bedreigingen voor spoorpersoneel

Verdergaande marktwerking op het spoor leidt tot nog meer bedreigingen voor spoorpersoneel.

Henri Janssen: ‘Als het niet lukt met argumenten, dan moeten we ons gelijk maar afdwingen’

  • Het regeerakkoord stelt dat er nog vier regionale lijnen uit het HoofdRailNet worden gehaald en openbaar worden aanbesteed;
  • De buitenlandse concurrentie werkt met minder personeel en goedkopere arbeidsvoorwaarden;
  • De kans dat NS een concessie wint, is dus minimaal;
  • NS zorgt voor kwaliteit én service, wat NS meer maakt dan enkel een vervoerder. Door aanbesteding kunnen op den duur deze kwaliteit en service niet meer worden gegarandeerd, wat ten koste gaat van het product en uiteindelijk de klantbeleving;
  • Bij verlies van een concessie verliest NS werk. Dat betekent verlies van arbeidsvoorwaarden en werkgelegenheid;
  • Nu kan NS alle werknemers bij een verloren concessie nog aanbieden te blijven. Daardoor heeft NS op sommige standplaatsen meer werknemers dan diensten. Deze kosten kan NS, vanwege de schaalgrootte, nu nog dragen;
  • Als NS werk kwijtraakt neemt de schaalgrootte af en neemt het probleem van te veel personeel toe. Dan ontstaat een moment dat NS niet al het personeel kan binnenhouden;
  • Nu is het spoornetwerk van NS nog redelijk sluitend waardoor rijdend personeel gevarieerd kan worden ingezet. Als hier stukken uit wegvallen, komt een “rondje om de kerk” steeds dichterbij;
  • Vanuit de huidige schaalgrootte voert NS diverse aanvullende, niet gekapitaliseerde diensten uit die voor werkgelegenheid voor indirect personeel zorgen. Als de schaalgrootte afneemt, zal NS deze taken niet meer kunnen uitvoeren en zal dat voor verlies van werkgelegenheid zorgen;
  • Dus door verdere marktwerking staat voor alle afdelingen en voor de meeste functies (een deel van) de werkgelegenheid onder druk.